hoe het werkt

Wanneer de stoornis aan de eisprong niet kan worden opgelost met clomifeen tabletten, of als er meerdere eiblaasjes moet uitgroeien voor een vruchtbaarheidsbehandeling, kan het nodig zijn het Follikel Stimulerend Hormoon (FSH) zelf toe te dienen. FSH stimuleert de groei en ontwikkeling van de follikel(s) en de daarbij behorende productie van oestrogenen.

Deze medicijnen hebben een sterkere werking en de behandeling is gecompliceerder dan behandeling met tabletten. Gonadotrofinen stimuleren op een rechtstreekse manier de eisprong, omdat ze dezelfde hormonen bevatten als die in de natuurlijke situatie verantwoordelijk zijn voor het stimuleren van de groei van eicellen. Ze moeten via injecties onder de huid worden toegediend, omdat deze hormonen via een pil meteen in het maagdarmstelsel zouden worden afgebroken. Gelukkig zijn er tegenwoordig methodes ontwikkeld waardoor het makkelijker is geworden voor vrouwen om deze injecties zelf toe te dienen. Deze hormonen werden gewonnen uit de urine van vrouwen na de menopauze, omdat de urine in die levensfase hoge concentraties van de hormonen FSH en LH bevat. Dit wordt humaan menopauze gonadotrofine of HMG genoemd. Voorbeeld van zo’n produkt is Menopur®. Menopauze gonadotrofine bevat naast FSH ook een kleine hoeveelheid LH.

Tegenwoordig kunnen deze hormonen ook in het laboratorium worden geproduceerd door gebruik te maken van biotechnologische (recombinant DNA) technieken. Op die wijze is een cellijn in staat om hooggezuiverd menselijk follikelstimulerende hormoon (FSH te produceren). Omdat de toediening van LH zelden nodig is, hebben de meeste vrouwen alleen gezuiverd FSH nodig.

Voorbeelden van deze recombinant FSH produkten zijn Puregon® en Gonal-F®. Recombinant FSH is zuiverder dan urinaire produkten, maar vanwege het ingewikkelde produktieproces zijn deze medicijnen iets duurder dan de urinaire produkten. Bijkomend voordeel van deze recombinant FSH produkten is dat deze medicijnen via een zeer efficiënt en patient vriendelijk injectiesysteem kunnen worden toegediend. Het gaat om een soort aangepaste insuline-pen waarmee men de dosis afhankelijk van de behoefte van de patient in kleine stapjes kan aanpassen.

Sinds kort is ook Elonva® (corifollitropin alfa) beschikbaar. Dit is een langwerkend vruchtbaarheidshormoon dat in combinatie met een GnRH antagonist wordt gegeven. Het vervangt de eerste 7 injecties door 1 injectie.

naar boven

hoe het moet worden toegediend

Gonadotrofinen worden toegediend door middel van subcutane (onderhuidse) of intramusculaire (in de spieren) injecties. Normaal gesproken wordt dit de persoon die de injecties moet toedienen zelf op de kliniek aangeleerd. Er zijn tegenwoordig meer gebruiksvriendelijke toedieningsvormen verkrijgbaar waarmee de vrouw zichzelf makkelijker kan injecteren. Een voorbeeld is het gebruik van een soort insuline-pen die met speciale patronen gevuld kan worden en waar de exacte hoeveelheid per injectie ingesteld kan worden.

Een vrouw moet ten minste eenmaal per dag injecties toedienen gedurende een periode van ongeveer een tot twee weken. Dit is een verschil met de behandeling met tabletten waar per cyclus tabletten moeten worden ingenomen gedurende 5 opeenvolgende dagen. De duur van de behandeling met gonadotrofinen zal verschillen van vrouw tot vrouw en hangt af van hoe snel de eiblaasjes rijpen. Het kan zijn dat ze haar arts tamelijk vaak moet bezoeken. De vorming van follikels op de eierstokken wordt zorgvuldig gecontroleerd met behulp van echografie en soms ook door bloedonderzoeken. Als het lijkt alsof de eierstokken niet reageren, kan de arts de dosering verhogen.

Afhankelijk van het doel van de behandeling kan bij ovulatie inductie paren worden geadviseerd om gemeenschap te hebben op de dag van de HCG-injectie, en eenmaal per dag op de volgende twee dagen. Bij IVF en IUI behandelingen volgen aparte instructies.

Als drie tot zes kuren geen succes opleveren, zijn de volgende stappen in de behandeling geassisteerde voortplantingstechnieken als IUI of IVF/ICSI.

naar boven

mogelijke bijwerkingen

Er moet onderscheid worden gemaakt tussen bijwerkingen van de medicijnen en de risico’s van een behandeling waarvoor ze gebruikt worden.

Mogelijke bijwerkingen van de medicijnen:

• Gezwollen borsten.
• Huiduitslag op de plaats van de injectie.
• Wisselvallig humeur.
• Mogelijke buikpijn en opgeblazen gevoel als gevolg van overstimulatie (meer informatie over overstimulatie en het ovarieel hyperstimulatie syndroom (OHSS) kunt u hier vinden).

Mogelijke bijwerkingen van de behandeling:

• Hoger percentage meerling zwangerschappen (voorzichtige dosering en controle kan dit risico aanzienlijk verminderen).
• Verhoogd risico op buitenbaarmoederlijke zwangerschap (waarbij de zwangerschap zich buiten de baarmoeder bevindt, gewoonlijk in de eileiders).

naar boven

resultaten

Gonadotrofinen kunnen zwangerschapspercentages zelfs nog verder verhogen dan bij natuurlijk vruchtbare paren. De kans op zwangerschap hangt onder andere af van het type behandeling.

naar boven