buitenbaarmoederlijke zwangerschap (EUG)
Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap - ook een ectopische zwangerschap genoemd - treedt op wanneer de bevruchte eicel zich begint te ontwikkelen buiten de baarmoeder. Meestal bevindt een buitenbaarmoederlijke zwangerschap zich binnen de eileider, maar in zeldzame gevallen kunnen buitenbaarmoederlijke zwangerschappen ook optreden in de eierstok, de buik of de baarmoederhals.
Als geen behandeling plaatsvindt, kunnen buitenbaarmoederlijke zwangerschappen zeer gevaarlijk zijn. Soms kan er een afwachtend beleid gevolgd, als er aanwijzingen zijn dat het probleem zichzelf oplost. De behandeling bestaat echter gewoonlijk uit een operatie. Afhankelijk van het tijdstip tijdens de zwangerschap, de staat van de eileiders en de eerdere medische voorgeschiedenis, kan de operatie plaatsvinden via een kijkoperatie (laparoscopie). Een kijkoperatie wordt vaak met succes uitgevoerd zonder dat de eileider met daarin de buitenbaarmoederlijke zwangerschap hoeft te worden verwijderd. Lukt dit niet, dan moet een radicalere ingreep plaatsvinden waarbij de eileider met daarin de EUG in zijn geheel verwijderd moet worden. Op indicatie worden er in zeldzame gevallen na de eerste behandeling soms ook medicijnen (prostaglandinen en/of methotrexaat) toegediend om de zwangerschap te stoppen.
Een EUG is een serieuze complicatie, met name als er niet op tijd gehandeld wordt. Als de zwangerschap al zover is gegroeid dat de eileider scheurt, kan bij de vrouw een ernstige interne bloeding optreden die een levensbedreigende situatie kan veroorzaken.
vruchtbaarheidsbehandelingen en buitenbaarmoederlijke zwangerschap
Veel vrouwen zijn verminderd vruchtbaar als gevolg van een aandoening en/of afsluiting van de eileiders. Bij vrouwen met eileiderproblemen kan elke therapie waarbij een paar wordt geholpen om zwanger te worden, met inbegrip van eerdere operaties, verklevingen (littekenweefsel), of een eerdere buitenbaarmoederlijke zwangerschap, de kans op een (nieuwe) buitenbaarmoederlijke zwangerschap vergroten. Als de vrouw rookt kan dit ook de kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap vergroten.
In-vitrofertilisatie (IVF) - Bij deze procedure worden bevruchte eicellen (embryo’s) teruggeplaatst in de baarmoeder in de hoop dat een zwangerschap zal ontstaan. Bij dit proces worden de eileiders omzeild. Hoe vreemd het ook klinkt, is er bij IVF toch een licht verhoogde kans op het optreden van een EUG (5%). Dit is te verklaren doordat het embryo zich na terugplaatsing, maar voor de innesteling, nog kan verplaatsen vanuit de baarmoeder in de richting van de eileider en kan zich daar verder ontwikkelen.
naar boven
symptomen van een EUG
Bij het optreden van scherpe buikpijn in de vroege fase van de zwangerschap moet altjd aan de mogelijkheid van een EUG gedacht worden. Een echo en bloedonderzoek(en) kan dan uitsluitsel geven. Is uit eerder echoscopisch onderzoek echter al gebleken dat de zwangerschap zich in de baarmoeder bevindt, dan zal de buikpijn hoogstwaarschijnlijk door een andere reden worden veroorzaakt.
- Scherpe buikkrampen of pijn in een zij (kan beginnen als een doffe pijn en ernstiger worden).
- Pijn in nek en schouders.
- Menstruatieachtige bloedingen vergezeld van pijn (maar pijn is het duidelijkste teken).
De Beta hCG-bloedtest waarmee het zwangerschapshormoon wordt gemeten, kan onregelmatige waarden hebben. De waarden stijgen mogelijk niet in het gebruikelijke tempo of zijn nog steeds hoog terwijl er met de echo geen zwangerschap in de baarmoeder kan worden waargenomen.
Als deze symptomen optreden, is een echografie noodzakelijk om een EUG uit te sluiten of aan te tonen.
Als de eileider scheurt of als er een bloeding optreedt voordat de EUG met succes wordt behandeld, kunnen de symptomen verergeren en onder meer bestaan uit:
- Ernstige, scherpe en plotselinge pijn in de onderbuik.
- Zwak gevoel of daadwerkelijk flauwvallen.
- Pijn in het schoudergebied.
naar boven
opnieuw zwanger worden
Verdere zwangerschappen zijn vaak mogelijk, mits er een gezonde eileider resteert, de eileider met de buitenbaarmoederlijke zwangerschap open blijft en/of IVF wordt gebruikt om de eileiders over te slaan. Ongeveer 50% van de vrouwen die een buitenbaarmoederlijke zwangerschap hebben doorgemaakt, kunnen later een normale zwangerschap voldragen. In 10 tot 20% van de gevallen kan een volgende buitenbaarmoederlijke zwangerschap optreden.
naar boven
