seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA’s)

Seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA’s) zijn een van de voornaamste oorzaken van onvruchtbaarheid. De meeste mensen denken bij seksueel overdraagbare aandoeningen aan AIDS, syfilis of gonorroe. Maar er zijn diverse algemene SOA’s waarvan mensen zich niet bewust zijn en die van invloed zijn op hun vruchtbaarheid. Naast de veelvoorkomende chlamydia infecties kunnen ook ureaplasma, mycoplasma en het menselijke papillomavirus van invloed zijn op de vruchtbaarheid.

Veel van de seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA’s) die het meest schadelijk zijn voor de vruchtbaarheid veroorzaken tevens het minste ongemak en hebben de minste symptomen. In deze gevallen voelen vrouwen vaak geen pijn die hen laat weten dat ze misschien een SOA hebben. Tot de symptomen van SOA’s behoren onder andere een afwijkende afscheiding.

Gonorroe en chlamydia kunnen permanente schade aanrichten, met name als ze niet worden behandeld, en kunnen uiteindelijk leiden tot ontsteking in het kleine bekken (Pelvic Inflammatory Disease - PID). PID kan resulteren in pijn in de buik en van ernstige, niet behandelde infecties wordt vermoed dat ze baarmoederhalskanker en andere soorten kanker kunnen veroorzaken, alsmede chronische hepatitis (leverontsteking) en levercirrose (leververvetting). PID is een van de belangrijkste oorzaken van onvruchtbaarheid bij vrouwen in de geslachtsrijpe leeftijd. Hoe vaker een vrouw PID krijgt, hoe groter het risico op onvruchtbaarheid. Gelukkig zijn vele SOA’s behandelbaar met antibiotica.

naar boven

chlamydia

Chlamydia trachomatis is de verwekker van chlamydia infecties. Deze infectie wordt verspreid via vaginale, orale of anale seks en is een van de meest wijdverspreide SOA’s. Klachten van de vrouw kunnen zijn buikpijn, pijn bij het plassen, afwijkende vaginale afscheiding of soms ook abnormaal vaginaal bloedverlies. Chlamydia geeft echter juist vaak geen klachten en wordt daardoor in veel gevallen niet ontdekt en blijft dus onbehandeld. Indien onbehandeld, kan chlamydia bij vrouwen permanente schade aanrichten en uiteindelijk leiden tot ontsteking in het kleine bekken (Pelvic Inflammatory Disease - PID), een van de belangrijkste oorzaken van onvruchtbaarheid bij vrouwen in de geslachtsrijpe leeftijd.

naar boven

ontsteking in het kleine bekken (pelvic inflammatory disease - PID)

PID verwijst naar elke infectie van de bekkenorganen. Onbehandelde PID kan leiden tot onvruchtbaarheid. PID kan worden veroorzaakt door de aanwezigheid van externe bacteriën, zoals opstijgende gonorrhoea of chlamydia infecties. SOA’s zijn hiermee een belangrijke oorzaak van deze ernstige infecties.

naar boven

stress

Stress wordt door elke vrouw anders geïnterpreteerd en ervaren. Per definitie is stress elke situatie die een vrouw als bedreigend of schadelijk ervaart. Acute chronische stress bij vrouwen kan leiden tot depressies en veranderingen in het afweersysteem en het slaappatroon. Hoewel er minimaal bewijs is dat stress direct gerelateerd is aan onvruchtbaarheid, kunnen extreem hoge stressniveaus bij vrouwen veranderingen in de hormoonniveaus veroorzaken. Deze gewijzigde hormoonniveaus kunnen leiden tot onregelmatige ovulatie of eileiderspasmen - die beide in potentie bijdragen aan onvruchtbaarheid.

naar boven

seksuele problemen

Als er sprake is van seksuele problematiek, dan zal kan dit ook van invloed zijn op de vruchtbaarheid. Om deze reden zal uw arts bij vruchtbaarheidsproblemen ook vragen stellen over uw seksleven. Afhankelijk van de oorzaak kan een seksuoloog soms hulp bieden. De impact van het “op commando” moeten vrijen vanwege de kinderwens legt vaak ook bij beide partners een druk op hun seksuele relatie, zodat er een vicieuze cirkel kan ontstaan.

naar boven

ernstige ziektes

Ernstige ziektes zoals b.v. kanker kunnen een enorme invloed hebben op vele aspecten van het leven van een vrouw. Helaas kan kanker ook nog eens van invloed zijn op de vruchtbaarheid van een vrouw: via een directe aanval op de bekkenorganen of via bijwerkingen veroorzaakt door kankerbehandelingen.

Bij kanker in de eierstokken, de baarmoederhals of het endometrium (de bekleding van de baarmoeder), kan het nodig zijn om essentiële onderdelen van het voortplantingssysteem chirurgisch te verwijderen. Hoewel deze chirurgie uiteindelijk iemand het leven redt, kan het voor degenen die nog hoopten op een kind een zware slag zijn dat ze niet langer zwanger kunnen worden of een zwangerschap tot een goed einde kunnen brengen.

Daarnaast kunnen de behandelingen die de kanker vernietigen ook van invloed zijn op de vrouwelijke vruchtbaarheid. Chemotherapie en bestraling kan de cellen in de eierstokken beschadigen of vernietigen en de bekleding van de baarmoeder en eileiders beschadigen.

Positiever is dan weer dat deze onvruchtbaarheid soms slechts tijdelijk is, in het bijzonder bij jongere patiënten. Artsen en de medische wereld als geheel hebben meer en meer oog voor de zorgen die kankerpatiënten vaak hebben over het behoud van hun vruchtbaarheid. Bevruchte embryo’s kunnen worden ingevroren en bewaard voor toekomstig gebruik.

Hoewel het invriezen van embryo’s met succes plaatsvindt, is er helaas nog niet zo veel succes met eicellen en eierstokweefsel. Er wordt op dit moment onderzoek verricht naar verbetering van de mogelijkheid om een onbevruchte eicel (oöcyt) of eierstokweefsel in te vriezen voorafgaand aan de kankerbehandeling, zodat kankerpatiënten hun vruchtbaarheid kunnen behouden. In de toekomst zullen veel kankerpatiënten voorafgaand aan hun behandeling dit soort zaken kunnen plannen.

naar boven