leeftijdsgevolgen voor de vruchtbaarheid van vrouwen

De leeftijd van de vrouw is een van de belangrijkste factoren die de kans op zwangerschap bepalen. Een vrouw van 37 jaar heeft ongeveer 25% kans op een vruchtbaarheidsprobleem; een vrouw van 41 jaar 50% en een vrouw van 43 jaar heeft 75% kans op vruchtbaarheidsstoornissen.

De vruchtbaarheid van vrouwen bereikt een piek in de vroege jaren twintig. Na de leeftijd van 35 jaar daalt de vruchtbaarheid zeer sterk (ongeveer 50% van de kans van een 20-jarige) en tegen de leeftijd van 40 jaar is de kans om zwanger te worden enorm verkleind (ongeveer 10% van de kans van een 20-jarige). De grootste invloed op de vrouwelijke vruchtbaarheid is de kwantiteit en kwaliteit van de eicellen, die beide afnemen naarmate de leeftijd toeneemt. Als een vrouw ouder wordt, is er een verhoogde kans op de productie van een eicel die mogelijk niet alle of te veel chromosomen bevat. Veel van deze abnormale eicellen worden nooit bevrucht of nestelen niet in en resulteren nooit in een zwangerschap.

Zeer vroeg in haar eigen ontwikkeling produceert een vrouw een voorraad eicellen die haar hele leven meegaat. Dit gehele proces wordt voorafgaand aan de geboorte afgesloten, waarbij gemiddeld zeven miljoen eicellen worden gevormd. De eicellen worden onmiddellijk omringd door een speciale laag steuncellen en komen in een toestand van rust, waarin ze blijven totdat ze opnieuw gaan groeien. Deze toestand van rust kan slechts een paar dagen duren, maar ook 50 jaar.

Als de eicellen hun toestand van rust verlaten en hun ontwikkeling hervatten, vindt een gestage daling plaats van het aantal eicellen dat binnen de eierstokken in reserve blijft. Het aantal eicellen neemt af tot ongeveer 1 miljoen ten tijde van de geboorte en neemt verder af tot ongeveer 300.000 tegen de tijd dat een vrouw in de puberteit komt. De geleidelijke afname gaat door gedurende haar hele geslachtsrijpe leven. Bij veel eicellen begint elke maand het ontwikkelingsproces, maar bij de meerderheid daarvan stopt deze ontwikkeling wanneer uiteindelijk één, of soms twee eicellen die maand ovuleren. Op het laatst is de voorraad eicellen van een vrouw uitgeput, waarna de spontane menstruatiecycli stoppen en de overgang (menopauze) begint. In de jaren onmiddellijk voorafgaand aan de menopauze treden vele veranderingen op – bij veel vrouwen treedt een verandering op in de lengte van hun menstruatiecyclus of ze ervaren zwaardere menstruaties.

Niet alleen de chronologische (kalender) leeftijd, maar met name de biologische leeftijd (eierstokreserve) is bepalend voor de vruchtbaarheidskansen van de vrouw. Onderzoek toont aan dat ook ná de bevruchting de kans op een miskraam toeneemt met het stijgen van de leeftijd. Daarnaast is er bij de foetus een verhoogde kans op aangeboren afwijkingen door chromosoomafwijkingen. Om deze reden is prenataal onderzoek gerechtvaardigd bij zwangere vrouwen van 36 jaar of ouder.

naar boven

leeftijdsgevolgen voor de zwangerschap

De leeftijd van de vrouw is ook van belang voor het verlopen een eventuele zwangerschap.

Het is verstandig om vooraf te realiseren wat deze risico’s zijn. Meer hierover kunt u lezen in Zwangerschap bij vrouwen > 35 jaar.

naar boven